Rozdział 1
Umowy zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa
Art. 1. 1. Przedsiębiorca, który proponuje konsumentowi zawarcie umowy poza
lokalem przedsiębiorstwa, okazuje przed zawarciem umowy dokument potwierdzający
prowadzenie działalności gospodarczej oraz dokument tożsamości. W razie
zawierania umów w imieniu przedsiębiorcy zawierający umowę okazuje ponadto
dokument potwierdzający swoje umocowanie.
2. Przez lokal przedsiębiorstwa rozumie się miejsce przeznaczone do obsługiwania
publiczności i oznaczone zgodnie z przepisami o działalności gospodarczej.
3. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się także do umowy zawartej w wyniku
zorganizowanego poza lokalem przedsiębiorstwa zbierania ofert konsumentów w
czasie odwiedzin przedsiębiorcy lub osoby działającej w jego imieniu w miejscu
pracy konsumenta, w jego mieszkaniu albo w innym miejscu jego prywatnego pobytu.
Art. 2. 1. (1) Konsument, który zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, może
od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie
w terminie dziesięciu dni od zawarcia umowy. Do zachowania tego terminu
wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem.
2. Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy
za zapłatą oznaczonej sumy (odstępne).
3. (2) W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a
konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega
zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach
zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w
terminie czternastu dni. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat,
należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.
Art. 3. 1. Kto zawiera z konsumentem umowę poza lokalem przedsiębiorstwa,
powinien przed jej zawarciem poinformować konsumenta na piśmie o prawie
odstąpienia od umowy w terminie, o którym mowa w art. 2 ust. 1, i wręczyć wzór
oświadczenia o odstąpieniu, z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy)
oraz adresem zamieszkania (siedziby); obowiązany jest także wręczyć konsumentowi
pisemne potwierdzenie zawarcia umowy, stwierdzające jej datę i rodzaj oraz
przedmiot świadczenia i cenę.
2. Konsument, na żądanie przedsiębiorcy, poświadcza na piśmie, że został
poinformowany o prawie odstąpienia i że otrzymał wzór oświadczenia o odstąpieniu
od umowy.
Art. 4. Jeżeli konsument nie został poinformowany na piśmie o prawie odstąpienia
od umowy, bieg terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie rozpoczyna się. W
takim wypadku konsument może odstąpić od umowy w terminie dziesięciu dni od
uzyskania informacji o prawie odstąpienia. Konsument nie może jednak z tego
powodu odstąpić od umowy po upływie trzech miesięcy od jej wykonania.
Art. 5. Przepisów o umowach zawieranych z konsumentami poza lokalem
przedsiębiorstwa nie stosuje się do umów:
1) o charakterze ciągłym lub okresowym, zawieranych na podstawie oferty
sprzedaży lub przez odwołanie się do ogłoszeń, reklam, cenników i innych
informacji skierowanych do ogółu albo do poszczególnych osób, jeżeli konsument
mógł uprzednio zapoznać się z treścią otrzymanej oferty lub informacji pod
nieobecność drugiej strony umowy, a zarazem w tej ofercie lub informacji, jak i
w umowie zastrzeżono prawo konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie
dziesięciu dni od dnia jej zawarcia,
2) sprzedaży artykułów spożywczych dostarczanych okresowo przez sprzedawcę do
miejsca zamieszkania konsumenta,
3) powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, o
wartości przedmiotu umowy do równowartości 10 EURO,
4) o prace budowlane,
5) dotyczących nieruchomości, z wyłączeniem usług remontowych,
6) ubezpieczenia, w tym o członkostwo w otwartych funduszach emerytalnych, oraz
reasekuracji,
7) dotyczących papierów wartościowych oraz jednostek uczestnictwa w funduszach
powierniczych i inwestycyjnych (usługi inwestycyjne).
Rozdział 2
Umowy zawierane na odległość
Art. 6. 1. (3) Umowy zawierane z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu
stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, w
szczególności drukowanego lub elektronicznego formularza zamówienia
niezaadresowanego lub zaadresowanego, listu seryjnego w postaci drukowanej lub
elektronicznej, reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem zamówienia, reklamy
w postaci elektronicznej, katalogu, telefonu, telefaksu, radia, telewizji,
automatycznego urządzenia wywołującego, wizjofonu, wideotekstu, poczty
elektronicznej lub innych środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy
z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. 144,
poz. 1204), są umowami na odległość, jeżeli kontrahentem konsumenta jest
przedsiębiorca, który w taki sposób zorganizował swoją działalność.
2. Propozycja zawarcia umowy w postaci oferty, zaproszenia do składania ofert
lub zamówień albo do podjęcia rokowań powinna jednoznacznie i w sposób
zrozumiały informować o zamiarze zawarcia umowy przez tego, kto ją składa.
3. (4) Posłużenie się telefonem, wizjofonem, telefaksem, pocztą elektroniczną,
automatycznym urządzeniem wywołującym lub innym środkiem komunikacji
elektronicznej w celu złożenia propozycji zawarcia umowy może nastąpić wyłącznie
za uprzednią zgodą konsumenta.
Art. 7. 1. (5) Konsument, który zawarł umowę na odległość, może od niej odstąpić
bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie
dziesięciu dni, ustalonym w sposób określony w art. 10 ust. 1. Do zachowania
tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem.
2. Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy
za zapłatą oznaczonej sumy (odstępne).
3. (6) W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a
konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega
zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach
zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w
terminie czternastu dni. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat,
należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.
Art. 8. 1. Umowa o świadczenie ciągłe lub okresowe może być zawarta na czas
oznaczony albo nieoznaczony.
2. Umowę zawartą na czas dłuższy niż rok poczytuje się po upływie tego terminu
za zawartą na czas nieoznaczony.
3. Jeżeli czas trwania umowy nie jest oznaczony, każda ze stron może ją
wypowiedzieć bez wskazania przyczyn, z zachowaniem terminu miesięcznego, chyba
że strony zastrzegły krótszy termin wypowiedzenia.
Art. 9. 1. Konsument powinien być poinformowany, przy użyciu środka
porozumiewania się na odległość, najpóźniej w chwili złożenia mu propozycji
zawarcia umowy, o:
1) imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) przedsiębiorcy
oraz organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a
także numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany,
2) istotnych właściwościach świadczenia i jego przedmiotu,
3) cenie lub wynagrodzeniu obejmujących wszystkie ich składniki, a w
szczególności cła i podatki,
4) zasadach zapłaty ceny lub wynagrodzenia,
5) kosztach oraz terminie i sposobie dostawy,
6) prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, ze wskazaniem
wyjątków, o których mowa w art. 10 ust. 3,
7) kosztach wynikających z korzystania ze środków porozumiewania się na
odległość, jeżeli są one skalkulowane inaczej niż wedle normalnej taryfy,
8) terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu mają
charakter wiążący,
9) minimalnym okresie, na jaki ma być zawarta umowa o świadczenia ciągłe lub
okresowe,
10) miejscu i sposobie składania reklamacji,
11) prawie wypowiedzenia umowy, o którym mowa w art. 8 ust. 3.
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny być sformułowane jednoznacznie,
w sposób zrozumiały i łatwy do odczytania.
3. Przedsiębiorca jest obowiązany do potwierdzenia konsumentowi na piśmie
informacji, o których mowa w ust. 1, najpóźniej w momencie rozpoczęcia
spełniania świadczenia.
4. Obowiązek określony w ust. 3 nie dotyczy jednorazowych świadczeń, które same
są spełniane przy użyciu środków porozumiewania się na odległość i za które
rachunek wystawia osoba fizyczna lub prawna, która w ramach swojego
przedsiębiorstwa udostępnia co najmniej jeden środek porozumiewania się na
odległość, dostępny dla konsumenta i przedsiębiorcy (operator środków
porozumiewania się), z wyjątkiem jednak informacji, o których mowa w ust. 1 pkt
1.
Art. 10. 1. Termin dziesięciodniowy, w którym konsument może odstąpić od umowy,
liczy się od dnia wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy świadczenia usługi - od
dnia jej zawarcia.
2. W razie braku potwierdzenia informacji, o których mowa w art. 9 ust. 1,
termin, w którym konsument może odstąpić od umowy, wynosi trzy miesiące i liczy
się od dnia wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy świadczenia usługi - od dnia jej
zawarcia. Jeżeli jednak konsument po rozpoczęciu biegu tego terminu otrzyma
potwierdzenie, termin ulega skróceniu do dziesięciu dni od tej daty.
3. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, prawo odstąpienia od umowy zawartej na
odległość nie przysługuje konsumentowi w wypadkach:
1) świadczenia usług rozpoczętego, za zgodą konsumenta, przed upływem terminu, o
którym mowa w art. 7 ust. 1,
2) dotyczących nagrań audialnych i wizualnych oraz zapisanych na nośnikach
programów komputerowych po usunięciu przez konsumenta ich oryginalnego
opakowania,
3) umów dotyczących świadczeń, za które cena lub wynagrodzenie zależy wyłącznie
od ruchu cen na rynku finansowym,
4) świadczeń o właściwościach określonych przez konsumenta w złożonym przez
niego zamówieniu lub ściśle związanych z jego osobą,
5) świadczeń, które z uwagi na ich charakter nie mogą zostać zwrócone lub
których przedmiot ulega szybkiemu zepsuciu,
6) dostarczania prasy,
7) (7) usług w zakresie gier i zakładów wzajemnych.
Art. 11. 1. Umowa nie może nakładać na konsumenta obowiązku zapłaty ceny lub
wynagrodzenia przed otrzymaniem świadczenia.
2. Umowa powinna określać miejsce i sposób składania reklamacji, nie powodujące
nadmiernych trudności lub kosztów po stronie konsumenta.
Art. 12. 1. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, przedsiębiorca powinien
wykonać umowę zawartą na odległość najpóźniej w terminie trzydziestu dni po
złożeniu przez konsumenta oświadczenia woli o zawarciu umowy.
2. Jeżeli przedsiębiorca nie może spełnić świadczenia z tego powodu, że
przedmiot świadczenia nie jest dostępny, powinien niezwłocznie, najpóźniej
jednak w terminie trzydziestu dni od zawarcia umowy, zawiadomić o tym konsumenta
i zwrócić całą otrzymaną od niego sumę pieniężną.
3. W wypadku gdy przedsiębiorca nie może wykonać zobowiązania z powodu choćby
przejściowej niemożności spełnienia świadczenia o właściwościach zamówionych
przez konsumenta, przedsiębiorca może, jeżeli zawarto takie zastrzeżenie w
umowie, zwolnić się z zobowiązania przez spełnienie świadczenia zastępczego,
odpowiadającego tej samej jakości i przeznaczeniu oraz za tę samą cenę lub
wynagrodzenie, informując zarazem konsumenta na piśmie o jego prawie
nieprzyjęcia tego świadczenia i odstąpienia od umowy, ze zwrotem rzeczy na koszt
przedsiębiorcy.
4. W wypadku, o którym mowa w ust. 3, konsument ma prawo odstąpić od umowy w
sposób i na zasadach określonych w art. 7. Zwrot rzeczy następuje w takim
wypadku na koszt przedsiębiorcy.
Art. 13. 1. W wypadku odstąpienia od umowy przez konsumenta przedsiębiorca ma
obowiązek poświadczyć na piśmie zwrot świadczenia.
2. Jeżeli świadczenie konsumenta ma być spełnione z wykorzystaniem kredytu lub
pożyczki udzielonych przez przedsiębiorcę albo gdy umowa przewidywała
wykorzystanie kredytu udzielonego na podstawie porozumienia kredytodawcy z
przedsiębiorcą, odstąpienie od umowy zawartej na odległość jest skuteczne także
wobec umowy kredytu lub pożyczki zawartej przez konsumenta.
Art. 14. Konsument może żądać unieważnienia, na koszt przedsiębiorcy, zapłaty
dokonanej kartą płatniczą w razie niewłaściwego wykorzystania tej karty w
wykonaniu umowy zawartej na odległość. Nie uchyla to obowiązku naprawienia
konsumentowi poniesionej przez niego szkody.
Art. 15. Spełnienie świadczenia niezamówionego przez konsumenta następuje na
ryzyko przedsiębiorcy i nie nakłada na konsumenta żadnych zobowiązań.
Art. 16. 1. Przepisów o umowach zawieranych na odległość nie stosuje się do
umów:
1) z wykorzystaniem automatów sprzedających,
2) z wykorzystaniem innych automatów umieszczonych w miejscach prowadzenia
handlu,
3) dotyczących inwestycji kapitałowych,
4) ubezpieczenia, w tym o członkostwo w otwartych funduszach emerytalnych, oraz
reasekuracji,
5) związanych z wykonywaniem czynności bankowych oraz takichże czynności
dokonywanych przez spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe,
6) rent,
7) dotyczących terminowych operacji finansowych i opcji,
8) zawartych z operatorami telekomunikacji przy wykorzystaniu publicznych
automatów telefonicznych,
9) dotyczących nieruchomości, z wyjątkiem najmu,
10) sprzedaży z licytacji.
2. (8) Przepisów art. 7, 9 i art. 12 ust. 1 nie stosuje się do:
1) sprzedaży artykułów spożywczych dostarczanych okresowo przez sprzedawcę do
mieszkania lub miejsca pracy konsumenta,
2) świadczenia, w ściśle oznaczonym okresie, usług w zakresie zakwaterowania,
transportu, rozrywek, gastronomii; w wypadku rozrywek na świeżym powietrzu
przedsiębiorca może zastrzec także wyłączenie obowiązku zawiadomienia o
niemożności spełnienia świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 2, jednak tylko
we wskazanych w umowie okolicznościach.
Art. 17. Nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć praw konsumenta
określonych w art. 1-16, także w razie dokonania wyboru prawa obcego.
Rozdział 3
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 18. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16,
poz. 93, z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11,
poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r.
Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz.
321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r.
Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509, z
1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 139, poz. 646 i Nr 149,
poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 115, poz. 741, Nr 117, poz. 751 i Nr
157, poz. 1040, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 758 oraz z 1999 r. Nr
52, poz. 532) wprowadza się następujące zmiany:
1) art. 384 otrzymuje brzmienie:
"Art. 384. § 1. Ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności
ogólne warunki umów, wzory umów, regulaminy wiążą drugą stronę, jeżeli zostały
jej doręczone przy zawarciu umowy.
§ 2. W razie gdy posługiwanie się wzorcem jest w stosunkach danego rodzaju
zwyczajowo przyjęte, wiąże on także wtedy, gdy druga strona mogła się z
łatwością dowiedzieć o jego treści. Nie dotyczy to jednak umów zawieranych z
udziałem konsumentów, z wyjątkiem umów powszechnie zawieranych w drobnych,
bieżących sprawach życia codziennego.
§ 3. Za konsumenta uważa się osobę, która zawiera umowę z przedsiębiorcą w celu
bezpośrednio nie związanym z działalnością gospodarczą.";
2) po art. 384 dodaje się art. 3841 w brzmieniu:
"Art. 3841. Wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze
ciągłym wiąże drugą stronę, jeżeli zostały zachowane wymagania określone w art.
384, a strona nie wypowiedziała umowy w najbliższym terminie wypowiedzenia.";
3) art. 385 otrzymuje brzmienie:
"Art. 385. § 1. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są
związane umową.
§ 2. Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób
zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta.";
4) art. 3851 i art. 3852 otrzymują brzmienie:
"Art. 3851. § 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione
indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób
sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone
postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne
świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w
sposób jednoznaczny.
§ 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są
związane umową w pozostałym zakresie.
§ 3. Nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść
konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do
postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez
kontrahenta.
§ 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa
na tym, kto się na to powołuje.
Art. 3852. Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się
według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności
zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą
postanowienie będące przedmiotem oceny.";
5) po art. 3852 dodaje się art. 3853 i 3854 w brzmieniu:
"Art. 3853. W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami
umownymi są te, które w szczególności:
1) wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na
osobie,
2) wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za
niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania,
3) wyłączają lub istotnie ograniczają potrącenie wierzytelności konsumenta z
wierzytelnością drugiej strony,
4) przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać
się przed zawarciem umowy,
5) zezwalają kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie
obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta,
6) uzależniają zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w
przyszłości dalszych umów podobnego rodzaju,
7) uzależniają zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, nie
mającej bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie,
8) uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli
kontrahenta konsumenta,
9) przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej
interpretacji umowy,
10) uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej
przyczyny wskazanej w tej umowie,
11) przyznają tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania
zgodności świadczenia z umową,
12) wyłączają obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie
nie spełnione w całości lub części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy
lub jej wykonania,
13) przewidują utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego
wcześniej niż świadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadają, rozwiązują lub
odstępują od umowy,
14) pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy,
odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia,
15) zastrzegają dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy
zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego
terminu wypowiedzenia,
16) nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na
wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy,
17) nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od
umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego,
18) stanowią, że umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedłużeniu, o ile
konsument, dla którego zastrzeżono rażąco krótki termin, nie złoży przeciwnego
oświadczenia,
19) przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do
zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia,
20) przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia
ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa
odstąpienia od umowy,
21) uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań
przez osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub
przy których pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, albo uzależniają tę
odpowiedzialność od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uciążliwych
formalności,
22) przewidują obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo
niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta,
23) wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie
sądu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także
narzucają rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo
właściwy.
Art. 3854. § 1. Umowa między przedsiębiorcami stosującymi różne wzorce umów nie
obejmuje tych postanowień wzorców, które są ze sobą sprzeczne.
§ 2. Umowa nie jest zawarta, gdy po otrzymaniu oferty strona niezwłocznie
zawiadomi, że nie zamierza zawierać umowy na warunkach przewidzianych w § 1.";
6) po tytule VI księgi trzeciej dodaje się tytuł VI1 w brzmieniu:
"Tytuł VI1. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.
Art. 4491. § 1. Kto wytwarza w zakresie swojej działalności gospodarczej
(producent) produkt niebezpieczny, odpowiada za szkodę wyrządzoną komukolwiek
przez ten produkt.
§ 2. Przez produkt rozumie się rzecz ruchomą, choćby została ona połączona z
inną rzeczą. Za produkt uważa się także zwierzęta i energię elektryczną.
§ 3. Niebezpieczny jest produkt nie zapewniający bezpieczeństwa, jakiego można
oczekiwać, uwzględniając normalne użycie produktu. O tym, czy produkt jest
bezpieczny, decydują okoliczności z chwili wprowadzenia go do obrotu, a
zwłaszcza sposób zaprezentowania go na rynku oraz podane konsumentowi informacje
o właściwościach produktu. Produkt nie może być uznany za nie zapewniający
bezpieczeństwa tylko dlatego, że później wprowadzono do obrotu podobny produkt
ulepszony.
Art. 4492. Producent odpowiada za szkodę na mieniu tylko wówczas, gdy rzecz
zniszczona lub uszkodzona należy do rzeczy zwykle przeznaczanych do osobistego
użytku i w taki przede wszystkim sposób korzystał z niej poszkodowany.
Art. 4493. § 1. Producent nie odpowiada za szkodę wyrządzoną przez produkt
niebezpieczny, jeżeli produktu nie wprowadził do obrotu albo gdy wprowadzenie
produktu do obrotu nastąpiło poza zakresem jego działalności gospodarczej.
§ 2. Producent nie odpowiada również wtedy, gdy właściwości niebezpieczne
produktu ujawniły się po wprowadzeniu go do obrotu, chyba że wynikały one z
przyczyny tkwiącej poprzednio w produkcie. Nie odpowiada on także wtedy, gdy nie
można było przewidzieć niebezpiecznych właściwości produktu, uwzględniając stan
nauki i techniki w chwili wprowadzenia produktu do obrotu, albo gdy właściwości
te wynikały z zastosowania przepisów prawa.
Art. 4494. Domniemywa się, że produkt niebezpieczny, który spowodował szkodę,
został wytworzony i wprowadzony do obrotu w zakresie działalności gospodarczej
producenta.
Art. 4495. § 1. Wytwórca materiału, surowca albo części składowej produktu
odpowiada tak jak producent, chyba że wyłączną przyczyną szkody była wadliwa
konstrukcja produktu lub wskazówki producenta.
§ 2. Kto przez umieszczenie na produkcie swojej nazwy, znaku towarowego lub
innego oznaczenia odróżniającego podaje się za producenta, odpowiada jak
producent. Tak samo odpowiada ten, kto produkt pochodzenia zagranicznego
wprowadza do obrotu krajowego w zakresie swojej działalności gospodarczej
(importer).
§ 3. Producent oraz osoby wymienione w paragrafach poprzedzających odpowiadają
solidarnie.
§ 4. Jeżeli nie wiadomo, kto jest producentem lub osobą określoną w § 2,
odpowiada ten, kto w zakresie swojej działalności gospodarczej zbył produkt
niebezpieczny, chyba że w ciągu miesiąca od daty zawiadomienia o szkodzie wskaże
poszkodowanemu osobę i adres producenta lub osoby określonej w § 2 zdanie
pierwsze, a w wypadku towaru importowanego - osobę i adres importera.
§ 5. Jeżeli zbywca produktu nie może wskazać producenta ani osób określonych w §
4, zwalnia go od odpowiedzialności wskazanie osoby, od której sam nabył produkt.
Art. 4496. Jeżeli za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny odpowiada
także osoba trzecia, odpowiedzialność tej osoby i osób wymienionych w artykułach
poprzedzających jest solidarna. Przepisy art. 441 § 2 i 3 stosuje się
odpowiednio.
Art. 4497. § 1. Odszkodowanie za szkodę na mieniu nie obejmuje uszkodzenia
samego produktu ani korzyści, jakie poszkodowany mógłby osiągnąć w związku z
jego używaniem.
§ 2. Odszkodowanie na podstawie art. 4491 nie przysługuje, gdy szkoda na mieniu
nie przekracza kwoty będącej równowartością 500 EURO.
Art. 4498. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez produkt
niebezpieczny ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym
poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.
Jednak w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od
wprowadzenia produktu do obrotu.
Art. 4499. Odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
nie można wyłączyć ani ograniczyć.
Art. 44910. Przepisy o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt
niebezpieczny nie wyłączają odpowiedzialności za szkody na zasadach ogólnych, za
szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania oraz
odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady i gwarancji jakości.
Art. 44911. Nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialności
określonej w przepisach niniejszego tytułu, także w razie dokonania wyboru prawa
obcego.";
7) po art. 555 dodaje się art. 5551 w brzmieniu:
"Art. 5551. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowe warunki
zawierania i wykonywania umów sprzedaży między przedsiębiorcami a konsumentami,
mając na uwadze ochronę interesów konsumentów przed działaniami przedsiębiorców
sprzecznymi z dobrymi obyczajami."
Art. 19. W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i
Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr 11, poz. 82 i Nr 30,
poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr
20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr
4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198, Nr 53,
poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 22,
poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz.
509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr
73, poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr
75, poz. 471, Nr 102, poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 770, Nr
133, poz. 882, Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r.
Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532 oraz z 2000 r. Nr
22, poz. 269) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 111 w § 1 w pkt 6 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 7 w
brzmieniu:
"7) strona wnosząca o uznanie postanowień umownych za niedozwolone.";
2) w art. 4791 w § 2 w pkt 3 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 4
w brzmieniu:
"4) przeciwko przedsiębiorcom o uznanie postanowień umownych za niedozwolone.";
3) po rozdziale 2 działu IVa tytułu VII księgi pierwszej części pierwszej dodaje
się rozdział 3 w brzmieniu:
"Rozdział 3
Postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone
Art. 47936. Sprawy o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone należą do
właściwości Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu antymonopolowego.
Art. 47937. W sprawach rozpoznawanych według przepisów niniejszego rozdziału
art. 47912 i art. 47913 nie stosuje się.
Art. 47938. Powództwo w sprawach rozpoznawanych według przepisów niniejszego
rozdziału może wytoczyć każdy, kto według oferty pozwanego mógłby zawrzeć z nim
umowę zawierającą postanowienie, którego uznania za niedozwolone żąda się
pozwem. Powództwo może wytoczyć także organizacja społeczna, do której zadań
statutowych należy ochrona interesów konsumentów, powiatowy (miejski) rzecznik
konsumentów oraz Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Art. 47939. Z żądaniem uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone można
wystąpić również wtedy, gdy pozwany zaniechał jego stosowania, jeżeli od tego
zaniechania nie minęło sześć miesięcy.
Art. 47940. Zaniechanie przez pozwanego, po wytoczeniu powództwa, stosowania
zaskarżonego postanowienia wzorca umownego nie ma wpływu na bieg postępowania.
Art. 47941. W sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone sąd
nie może wydać wyroku tylko na podstawie uznania powództwa. Niedopuszczalne jest
też zawarcie ugody.
Art. 47942. § 1. W razie uwzględnienia powództwa sąd w sentencji wyroku
przytacza treść postanowień wzorca umowy uznanych za niedozwolone i zakazuje ich
wykorzystywania.
§ 2. Od wyroku sądu drugiej instancji przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego.
Art. 47943. Wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania
uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w
art. 47945 § 2.
Art. 47944. § 1. Sąd zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym
i Gospodarczym.
§ 2. Koszty opublikowania wyroku, o którym mowa w § 1, są zaliczane do kosztów
procesu.
Art. 47945. § 1. Odpis prawomocnego wyroku uwzględniającego powództwo sąd
przesyła Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
§ 2. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi, na podstawie
wyroków, o których mowa w § 1, rejestr postanowień wzorców umowy uznanych za
niedozwolone.
§ 3. Rejestr, o którym mowa w § 2, jest jawny.
§ 4. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór rejestru postanowień
wzorców umowy uznanych za niedozwolone."
Art. 20. W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 12, poz.
114, z 1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6, poz.
35 i Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr
23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz.
324, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr
86, poz. 504, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz.
101, z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29, Nr 60, poz. 310 i Nr
95, poz. 475, z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369, Nr 85, poz. 539, Nr
98, poz. 602, Nr 104, poz. 661, Nr 106, poz. 667, Nr 111, poz. 724, Nr 123, poz.
779, Nr 133, poz. 884 i Nr 141, poz. 942, z 1998 r. Nr 113, poz. 717 oraz z 1999
r. Nr 83, poz. 931 i Nr 101, poz. 1178) po art. 138 dodaje się art. 138a i art.
138b w brzmieniu:
"Art. 138a. § 1. Kto, zawierając umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, nie
okazuje konsumentowi dokumentu potwierdzającego prowadzenie działalności
gospodarczej oraz dokumentu tożsamości, podlega karze grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto zawierając umowę w cudzym imieniu poza lokalem
przedsiębiorstwa, nie okazuje ponadto dokumentu potwierdzającego swoje
umocowanie.
Art. 138b. § 1. Kto, będąc zobowiązany na mocy orzeczenia sądu do zaniechania
wykorzystywania lub do odwołania zalecenia stosowania ogólnych warunków umów
albo wzoru umowy, nie stosuje się do tego obowiązku, zawierając w umowie
niedozwolone postanowienia umowne, podlega karze grzywny.
§ 2. Jeżeli orzeczenie sądu, o którym mowa w § 1, dotyczy przedsiębiorcy nie
będącego osobą fizyczną, odpowiedzialność przewidzianą w § 1 ponosi osoba
kierująca przedsiębiorstwem lub osoba upoważniona do zawierania umów z
konsumentami."
Art. 21. Przepisy art. 1-17 oraz art. 18 pkt 1-5 stosuje się do umów zawartych i
nie wykonanych w dniu wejścia w życie ustawy.
Art. 22. Przepisów Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną
przez produkt niebezpieczny nie stosuje się, jeżeli produkt został wprowadzony
do obrotu krajowego przed dniem wejścia w życie ustawy.
Art. 23. Do czasu wydania rozporządzenia, o którym mowa w art. 18 pkt 7,
zachowuje moc rozporządzenie wydane na podstawie art. 384 Kodeksu cywilnego, nie
dłużej jednak niż przez 2 lata.
Art. 24. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
________
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących
dyrektyw Wspólnot Europejskich:
1) dyrektywy 85/374/EWG z dnia 25 lipca 1985 r. w sprawie zbliżenia przepisów
ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących
odpowiedzialności za produkty wadliwe (Dz. Urz. WE L 210 z 7.08.1985),
zmienionej dyrektywą 1999/34/WE (Dz. Urz. WE L 141 z 4.06.1999),
2) dyrektywy 85/577/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie ochrony konsumentów
w odniesieniu do umów zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa (Dz. Urz. WE L 372
z 31.12.1985),
3) dyrektywy 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków
w umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE L 95 z 21.04.1993),
4) dyrektywy 97/7/WE z dnia 20 maja 1997 r. w sprawie ochrony konsumentów w
przypadku umów zawieranych na odległość (Dz. Urz. WE L 144 z 04.06.1997).
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w
niniejszej ustawie - z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w
Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej - wydanie specjalne.(9)